بهار ظهور قائم

?«با حلم و بردبارى در برابر سفيهان، ياوران انسان بر ضد آنها زياد مى‌شوند»;

?بى شك در هر جامعه‌اى افراد سفيه و كم خردى هستند كه كار آنها خرده‌گيرى بر بزرگان و گاه پرخاشگرى است و هرگونه درگيرى با آنان سبب وهن افراد باشخصيت و جرأت و جسارت سفيهان مى گردد؛

?بنابراين بهترين روش در مقابل اين گونه افراد همان گونه كه در آيات فراوانى از آيات قرآن مجيد آمده و در كلام نورانى بالا اشاره شد، بردبارى و تحمل و بى اعتنايى به گفتار و سخنان آنهاست.

?از آنجا كه آنها حريم افراد باشخصيت را مى‌شكنند و جسورانه سخن مى‌گويند، اين تحمل و بردبارى سبب مى‌شود چهره مظلوميت به خود بگيرند و مردم فهميده جامعه به يارى آنها بر ضد سفيهان و بى‌خردان برخيزند و آنها را ساكت كرده بر جاى خود بنشانند.

✅سيره رسول اكرم(صلى الله عليه وآله) و امامان معصوم(عليهم السلام)و بسيارى از بزرگان دينى همين بوده است.

?حقيقت «حلم» همان گونه كه در حديثى از امام حسن مجتبى(عليه‌السلام) آمده است: «كَظْمُ الْغَيْظِ وَمِلْكُ النَّفْسِ» است يعنى حلم فروبردن غضب و تسلط بر نفس خويش است، به گونه اى كه عكس العملى نشان ندهد.

?در زندگى پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) بارها خوانده‌ايم كه افراد نادان و جسورى خدمتش مى‌رسيدند و تعبيرات ناروايى نثار مى‌كردند و حتى گاه با شخص حضرت درگير مى‌شدند; اما آن حضرت تحمل مى‌كرد و به حل مشكلاتشان مى‌پرداخت.

?داستان امام حسن مجتبى(عليه السلام) و آن مرد شامى نيز معروف است.

#نهج_البلاغه #قرآن_ناطق
#حكمت_224 #شرح

?زندگى دنيا آميخته با انواع مشكلات است؛ مخصوصاً براى رسيدن به مقامات والا, مشكلات بيشترى را بايد تحمل كرد و نازپروردگان متنعم به جايى نمى‌رسند.

نازپرورده تنعّم نبرد راه به دوست
عاشقى شيوه رندان بلاكَش باشد

✅مرحوم مغنيه در شرح اين جمله مى‌گويد: كسى كه بارهاى سنگين مردم را بر دوش كشد، مردم او را بر سر خود مى‌نشانند و او را اهل رهبرى و رياست مى‌بينند، دين و رنگ و نَسَبش هر چه باشد؛ ولى كسانى كه مردم از آنها بهره‌مند نمى‌شوند، به آنها همانند موجودى نگاه مى‌كنند كه هيچ ثمره‌اى ندارد، هر چند دنيا را از علم و دانش خود پر كند.

?در حديثى از امام صادق(عليه‌السلام) مى خوانيم: «ثَلاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ كانَ سَيِّداً كَظْمُ الْغَيْظِ وَالْعَفْوُ عَنِ الْمُسيءِ وَالصِّلَةُ بِالنَّفْسِ وَالْمالِ; سه چيز است در هر كس باشد رياست و سرورى پيدا مى‌كند: فرو بردن خشم و عفو خطاكاران و خدمات و جانى و مالى به ديگران».

?در حديث مشروحى كه امام كاظم(عليه السلام) خطاب به «هشام بن حَكَم» مسائل مهمى را بيان فرموده و مرحوم كلينى آن را در صدر جلد اول كتاب كافى قرار داده است. در بخشى از آن مى خوانيم كه امام(عليه السلام) مى‌فرمايد:

اى هشام!
عاقل نظرى به دنيا و اهلش افكند و دانست آن را جز با مشقت نمى‌توان به دست آورد؛
و نگاهى به آخرت كرد و دانست آن نيز جز با مشقت به دست نمى‌آيد؛
از اين رو با تحمل مشقت، آن را كه بقاى بيشترى داشت (آخرت) طلب نمود».

?در حديثى كه در مستدرك الوسائل از امام صادق(عليه السلام) نقل شده، آمده است:
«طَلَبْتُ الرِّياسَةَ فَوَجَدْتُها فِي النَّصيحَةِ لِعبادِ اللهِ; به سراغ سرورى رفتم آن را در خيرخواهى به بندگان خدا يافتم».

اين بحث را با حديث ديگرى از اميرمؤمنان على(عليه السلام) پايان مى‌دهيم:
«أرْبَعُ خِصال يَسُودُ بِهَا الْمَرْءُ: الْعِفَّةُ وَالاْدَبُ وَالْجُودُ وَالْعَقْلُ; چهار خصلت است كه انسان به وسيله آن به سرورى و بزرگى مى رسد: خويشتن دارى در برابر گناه و ادب و بخشش و عقل».

#نهج_البلاغه #قرآن_ناطق
#حكمت_224 #شرح

?رابطه تواضع با اتمام نعمت از اينجاست كه هم خداى متعال كسانى را كه از نعمت‌هايش برخوردار مى‌شوند و گرفتار كبر و غرور نمى‌گردند،
بلكه در برابر خلايق تواضع بيشترى مى‌كنند، مشمول لطف و رحمت خاصش مى‌گرداند و بر نعمتش مى‌افزايد
و هم اینکه وقتی بندگان خدا چنين حالتى را در او ببينند كه كثرت نعمت باعث فزونى تواضع او شده، او را لايق سربلندى و سرپرستى و پيشوايى جامعه مى‌بينند و عظمت او در چشم مردم بيشتر مى‌شود.

✅در حديثى در اصول كافى آمده است كه امام صادق(عليه السلام) فرمود: «خداوند متعال به موسى(عليه السلام)خطاب كرد:
اى موسى! آيا مى دانى چرا تو را مخاطب خود ساختم و با تو تكلم كردم و ديگران را چنين افتخارى ندادم؟

⁉️موسى عرض كرد: پروردگارا براى چه بود؟

خداى متعال وحى فرستاد كه اى موسى! من تمام بندگانم را بررسى كردم احدى را از تو متواضع تر نيافتم. تو هنگامى كه نماز مى‌خوانى، صورت خود را بر خاك مى‌نهى (از اين حديث شريف روشن مى‌شود كه در نمازهاى قبل از اسلام به هنگام نماز و عبادت صورت بر خاك نمى‌گذاردند، موسى بن عمران براى ابراز نهايت تواضع اين كار را انجام مى داد)».

#نهج_البلاغه #قرآن_ناطق
#حكمت_224 #شرح

?«افضال» منحصر به بذل مال نيست، بلكه همان گونه كه مرحوم مغنيه در شرح نهج البلاغه خود آورده است، هر كمكى كه آلام و اندوه ها را كم كند و بارهاى سنگين را از دوش مردم بر دارد یک نمونه از بخشش است.

?در خطبه معروف اميرمؤمنان(عليه السلام) كه به خطبه «وسيله» مشهور شده است مى خوانيم:
«أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ مَنْ قَلَّ ذَلَّ وَ مَنْ جَادَ سَادَ;
كسى كه در احسان كوتاهى كند
ذليل مى‌شود
و كسى كه
جود و بخشش پيشه كند
بزرگ مى‌شود».

?شك نيست كه هرقدر انسان، به ديگران بيشتر بذل و بخشش كند، دل‌ها مجذوب او مى‌شوند و سيل محبت مردم به سوى او سرازير مى‌گردد و همين امر باعث عظمت و شخصيت انسان مى‌شود.

?همان گونه كه در حديثى در غررالحكم مى‌خوانيم:
«بِالاْفْضالِ تَسْتَرِقُّ الاْعْناقُ;
به وسيله بذل و بخشش،
مردم تسليم انسان مى شوند».

?حتى اگر چنين شخصى داراى عيوبى باشد، احسان و بخشش مى تواند پرده بر عيب او بيفكند.

?چنان كه در حديث غررالحكم آمده است: «بِالاْحْسانِ تَسْتُرُ الْعُيُوبُ».

#نهج_البلاغه #قرآن_ناطق
#حكمت_224 #شرح

?در روايات اسلامى درباره اهميت انصاف بحث هاى گسترده اى ديده مى‌شود؛ از جمله تنها در اولين باب از ابوابى كه در كتاب ميزان الحكمه درباره اهميت انصاف ذكر شده 20 حديث كوتاه و پرمعنا از اميرمؤمنان على (عليه‌السلام)آمده است. از جمله مى‌فرمايد:

?«الإنْصافُ أفْضَلُ الْفَضائِلِ; برترين فضيلت ها انصاف است».

?«إنَّ أعْظَمَ الْمَثُوبَةِ مَثُوبَةُ الاْنْصافِ; برترين ثواب الهى ثواب انصاف است».

?«الاْنْصافُ يَرْفَعُ الْخِلافَ وَيُوجِبُ الاْئْتِلافَ; انصاف اختلافات را برطرف مى سازد و موجب اتحاد صفوف مى‌شود».

?«عامِلْ سائِرَ النّاسِ بِالاِْنْصافِ وَعامِلِ الْمُؤْمِنينَ بِالاْيثارِ; با ساير مردم به انصاف رفتار كن و با مومنان به ايثار».

?انصاف آن است كه منافع خود و ديگران را با يك چشم ببينيم و ايثار آن است كه ديگران را با بزرگوارى بر خود مقدم بشماريم.

?حديث ذيل مفهوم «انصاف» را آشكارتر مى‌کند: امام صادق(عليه السلام) در اين حديث كه شرح جنود هفتاد و پنج گانه عقل و جهل را بيان مى‌كند، مى‌فرمايد: «وَالاْنْصافُ وَضِدُّهُ الْحَمِيَّةَ; يكى ديگر از لشكريان عقل انصاف است و ضد آن تعصب (درباره حقوق خويشتن) است».

?گاه بعضى تصور مى‌كنند كه اگر در بعضى از موارد انصاف را درباره ديگران رعايت كنند و به خطا و اشتباه اعتراف نمايند مقامشان در نظر مردم پايين مى‌آيد در حالى كه قضيه عكس است. امام باقر(عليه السلام) در حديثى از اميرمؤمنان(عليه السلام)نقل مى‌كند كه فرمود: «ألا إنَّهُ مَنْ يُنْصِفِ النّاسَ مِنْ نَفْسِهِ لَمْ يَزِدْهُ اللهُ إلاّ عِزّاً; كسى كه انصاف را در برابر مردم نسبت به خويش رعايت كند خدا بر عزت او مى‌افزايد».

#نهج_البلاغه #قرآن_ناطق
#حكمت_224 #شرح