بهار ظهور قائم

#قسمت_دوم

?نقطه مقابل طمع، قناعت است كه انسان را از همگان بى نياز و عزت و كرامت او را حفظ مى كند.

✅اضافه بر اين ها، اموال و مقامات و اشيايى كه مورد طمع طمعكاران است در بسيارى از موارد دست نيافتنى است، به همين دليل طمع كار براى رسيدن به آن عمرى دست و پا مى زند و چه بسا ناكام از دنيا برود در حالى كه سرمايه
عمر خود را بيهوده از دست داده نه به مقامى در دنيا رسيده و نه در پيشگاه خدا منزلتى دارد.

?در حديث معروفى كه ملاصالح مازندرانى در شرح اصول كافى آورده است، مى خوانيم:

?«عَزَّ مَنْ قَنَعَ وَذَلَّ مَنْ طَمَعَ; كسى كه قناعت پيشه كند عزيز مى شود، و كسى كه طمع بورزد ذليل خواهد شد».

?در حديث ديگرى از امام اميرمؤمنان مى خوانيم:
?«عِنْدَ غُرُورِ الاْطْماعِ وَالاْمالِ تَنْخَدِعُ عُقُولُ الْجُهّالِ وَتَخْتَبِرُ ألْبابُ الرِّجالِ; به هنگام فريب طمع ها و آرزوها عقول جاهلان گرفتار مى شود و عقل مردان بزرگ در آزمون قرار مى گيرد».

?در حكمت 275 نيز امام(عليه السلام)مى فرمايد:
?«إنَّ الطَّمَعَ مُورِدٌ غَيْرُ مُصْدِر، وَضامِنٌ غَيْرُ وَفِىّ; طمع آدمى را به سرچشمه آب وارد مى كند و بى آنكه او را سيراب كرده باشد باز مى گرداند، طمع ضامنى است كه هرگز به عهد خود وفا نمى كند».

?اين سخن را با شعر مشهورى كه ابن ابى الحديد در شرح نهج البلاغه خود در ذيل اين گفتار حكيمانه آورده پايان مى دهيم:

طَمِعْتَ بِلَيْلى أنْ تَريعَ وَإنَّما
تَقَطَّعَ أعْناقَ الرِّجالِ الْمَطامِعُ

به ليلا طمع ورزيدى كه
نظر لطفى به تو كند (و اين اشتباه بود)
آرى گردن مردان را
طمع ها قطع مى كند.

?اسيران ذلّت
#قسمت_اول

?امام(عليه السلام) در اين گفتار حكيمانه به يكى از آفات طمع اشاره كرده، مى‌فرمايد: «طمع كار در بند ذلت گرفتار است»

?«وَثاق» به معنى بند و زنجيرى است كه اسير و يا حيوانى را با آن مى‌بندند.
امام در حکمت 180 فرمود:

«الطَّمَعُ رِقٌّ مُؤَبَّدٌ; طمع بندگى جاويدان است»

?نيز در حكمت 219 امام مى‌فرماید: «قربانگاه عقل ها غالباً در زير نور خيره كننده طمع هاست».

?همان‌گونه كه پيش از اين نيز اشاره شد، طمع معمولا به معناى علاقه شديد به چيزى است كه فوق استحقاق انسان و غالباً به دست ديگران است.
شخص طمع كار براى به دست آوردن آن بايد در مقابل اين و آن خضوع كند و طناب ذلت بر گردن خويش نهد، شايد به مقصود برسد و شايد هم نرسد.

?به تعبير ديگر طمع ريسمانى نامرئى است كه انسان بر گردن خود مى‌نهد و سر آن را به دست كسى كه از او طمع دارد مى‌سپارد و همچون برده يا حيوانى در اختيار او قرار مى‌گيرد.

#نهج_البلاغه #قرآن_ناطق
#حكمت_226 #شرح

الطَّامِعُ فِی وِثَاقِ الذُّلِّ

طمعکار همواره زبون و خوار است.

#نهج_البلاغه #قرآن_ناطق
#حكمت_226

 در كتاب أسد الغابه در سرگذشت «قيس بن عاصم»، مردى كه بزرگ قبيله خود و مورد احترام رسول اكرم(صلى الله عليه وآله) بود مى‌خوانيم: «او بسيار به حلم و بردبارى مشهور بود»;

?از جمله اين كه «احنف بن قيس» صحابى رسول خدا(صلى الله عليه وآله) درباره وی مى‌گويد: من حلم را از «قيس بن عاصم» آموختم؛ روزى ديدم در كنار خانه اش نشسته و بر غلاف شمشيرش تكيه كرده بود و براى قومش سخن مى‌گفت. ناگهان مردى را دست بسته همراه با بدن مقتولى نزد او آورده گفتند: اين مرد دست بسته فرزند برادر توست كه فرزندت را كشته است.
«احنف» مى گويد: «قيس» كلام خود را قطع نكرد تا زمانى كه تمام شد؛

?بعد رو به فرزند برادرش كه قاتل بود كرد و گفت: اى پسر برادر! كار بسيار بدى كردى، خدا را عصيان نمودى، رحِمَت را قطع كردى و پسر عمويت را كشتى و در واقع تير به پيكر خود زدى و از گروه يارانت كاستى.

?سپس فرزند ديگرى داشت به او گفت: بر خيز بازوهاى پسر عمويت را باز كن و برادرت را به خاك بسپار و يكصد شتر به عنوان ديه فرزند به مادرت بده؛ چرا كه او در اين ديار غريب است.

✅علما و بزرگان دين نيز اين روش را از پيشوايان معصوم آموخته بودند; در حالات يكى از فقهاى بزرگ نجف نقل مى‌كنند:

?روزى شخصى نيازمند و خشمگين، نامه بسيار توهين آميزى به او نوشته بود كه من مى‌خواهم سرپناهى تهيه كنم و بايد نصف قيمت آن را شما بپردازيد. آن فقيه برجسته نامه توهين آميز و هتاكانه را خواند، بعد بى آنكه عكس العمل نامناسبى نشان بدهد به دوستان حاضرش فرمود: اگر ما نصف سرپناه او را تهيه كنيم، نصف ديگرش را چه كسى تهيه مى كند.

?البته در حديثى از امام صادق (عليه‌السلام) مى‌خوانيم:

«كَفى بِالْحِلْمِ ناصِراً وَإذا لَمْ تَكُنْ حَليماً فَتَحَلَّمْ; براى يارى انسان، حلم و بردبارى كافى است و اگر واقعا بردبار نيستى خود را به صورت بردباران در آور».

?در حديث ديگرى از مولا اميرمؤمنان (عليه السلام) آمده است:

«جَمالُ الرَّجُلِ حِلْمُهُ;
زيبايى انسان در حلم اوست».

#نهج_البلاغه #قرآن_ناطق
#حكمت_224 #شرح